Rake Rigging bv | Overleek 7 | 1671 GD Medemblik | +31 (0)6 25 045 549
Schipperslatijn bestaat niet meer sinds internet

Tuigterminologie van A tot Z


Albatros®
Albatros is een merknaam van Lancelin voor haar range dyneema lijnen met een polyester mantel.

Back stay flicker
Uithouder van de achterstag. Veel toegepast op wedstrijdschepen, die met grootzeilen varen met een extreme uitbouw (roach). De flicker zorgt ervoor dat het uitgebouwde grootzeil makkelijker langs de achterstag kan tijdens het overstag gaan. Werkt het beste bij dyneema achterstagen.

D1A / D1F
Diagonale verstaging wordt met de letter D(iagonaal) aangeduid. De benaming begint onderaan de mast. Dus het eerste diagonale want wordt met D1 aangeduid. Meestal worden deze diagonalen gewoon de onderwanten genoemd. De D1A is een achterwaarts gerichte diagonaal onderwant, de D1F een voorwaarts gericht onderwant.

Diamantverstaging
Dit type verstaging is ontworpen voor fractioneel getuigde jachten. De jumper struts (diamant zalingen)zijn normaliter met een hoek naar voren gericht. De diamantverstaging verstaagt de top van de mast, niet alleen dwarsscheeps maar ook naar voren en naar achter. Het gebruik van jumper struts maakt het mogelijk de top van de mast slanker te verjongen. Een diamantverstaging  kan nodig zijn bij het gebruik een masttop gennaker / spinnaker of voor het stabiliseren bovenzijde van het grootzeil.

D2 /
D3 /D4
De D2 t/m D4 zijn diagonale tussenwanten. De D2 loopt van het uiteind van de eerste zaling naar de mast onder de tweede zaling. De D3 van het uiteinde van de tweeede zeling naar de mast onder de derde zaling etc.

Dyneema®
Dyneema ® is een supersterke polyethyleen vezel die maximale sterkte combineert met een minimaal gewicht. Het is tot 15 keer sterker dan hoogwaardig staal en tot 40% sterker dan aramidevezels, beide op basis van gelijk gewicht. Dyneema ® drijft op water en is uiterst duurzaam en bestand tegen vocht, UV-licht en chemicaliën. Dyneema wordt voor toepassing in de zeilsport in drie kwaliteiten geproduceerd: SK75, SK78 en SK90. In de meeste lijnen wordt SK75 gebruikt. De SK78 kwaliteit heeft van de drie soorten de minste rek. SK90 heeft de hoogste breeksterkte. DSM Dyneema is de uitvinder en producent van Dyneema ®, 's werelds sterkste vezel . Niet alle lijnen die dyneema genoemd worden bevatten een kern van 100% dyneema. DSM werkt samen met een beperkt aantal geselecteerde touwfabrikanten. Alleen deze fabrikanten zijn gerechtigd het dyneema® diamond handelsmerk te voeren.
Voor meer informatie kijk op http://www.sailing.dyneema.com/index.htm

Fractionele tuigage
Tuigage waarbij de voorstag onder de masttop aangrijpt. Veel voorkomend is 7/8 tuigage waarbij de voorstag op 7/8 van de lengte van de mast aangrijpt. De meeste fractioneel getuigde masten hebben een verjongde masttop, waardoor de bovenkant van de mast in vlagen goed kan meebuigen en de bovenzijde van het zeil loost. Fractionele tuigage wordt vaak toegepast bij wedstrijdjachten. Nadeel van een fractionele tuigage is het feit dat je slecht spanning op de voorstag kunt krijgen. Daarom hebben vrijwel alle fractioneel getuigde schepen running backstays om spanning op de voorstag te kunnen zetten. 

German sheeting
End boom grootschootsysteem waarbij de grootschoot met 1:2 vertraging van de overloop naar de giek wordt geleid. De schoot wordt vervolgens langs de giek naar voren geleid en tenslotte via de gangboorden teruggeleid naar de lieren. Dit systeem wordt german sheeting genoemd omdat het voor het eerst op een Duitse Admirals Cupper is toegepast.

Pre bend

Voorbuiging van de mast, die tot stand wordt gebracht door de spanning op de wanten en de hoek van de zalingen, zonder dat er spanning op schoot, neerhouder of achterstag wordt gezet.

Running backstay
Ook bekend als "bakstagen". Op een masttoptuigage, interacteren de bakstagen met de kotterstag. Veel vaker zie je echter bakstagen op fractioneel getuigde schepen, waar ze worden gebruikt om de voorstag op spanning te brengen.  Running backstays bestaan uit twee draden vanaf de achterzijde van het schip tot  van de zijkant de mast ter hoogte van de stag die je ermee op spanning wilt brengen. De bakstagen worden meestal op spanning gebracht door een blokkenvertraging in combinatie met een lier. De loefbakstag staat altijd onder spanning, terwijl de lij bakstag slaphangt.

Swept back spreaders
Ook wel gepijlde zalingen genoemd. Zalingen in kleine hoek naar achteren wijzen. Doordat de zalingen naar achteren wijzen gaat de mast buigen als je spanning op de wanten zet. Daarmee kun je een mast zogenaamde pre-bend geven. Door de de prebend kan meer vooronding van het grootzeil opgenomen worden.

Technora
Technora® is de merknaam van een zeer sterke para-aramidevezel die exclusief door Teijin Aramid is ontwikkeld en wordt geproduceerd. Deze aromatische copolyamide (co-poly-(paraphenylene/3,4'-oxydiphenylene terephthalamide)) is ideaal voor dynamische toepassingen waarbij veel beweging komt kijken. Technora wordt door Lancelin onder andere toegepast in de hightechlijn Helios T. Het Technora in de cover zorgt voor betere grip in de hand, op de winch en in de Stopper en maakt de lijn slijtvaster.

Twist
De verdraaiing van het achterlijk van het grootzeil. Twist is nodig omdat de schijnbare wind boven in het grootzeil altijd iets ruimer invalt dan beneden. Dat komt omdat de werkelijke wind ter hoogte van het wateroppervlakte minder sterk is als gevolg van de wrijving met het wateroppervlakte, terwijl de vaartwind op alle hoogtes even sterk is. De twist kan worden gereguleerd met een combinatie van neerhouder, grootschoot en achterstag (fractioneel getuigde boten). 

V1 /V2 /V3
De V in tuigtermen staand voor verticaal want. De V1 is de sectie van de wantputting tot de eerste zaling. de V2 is de sectie van de eerste zaling tot de tweede zaling. etc.

Zeilmaten

Bij het inmeten van de zeilen wordt een aantal standaardmaten gebruikt, die verwijzen naar afstanden
tussen de verschillende onderdelen van het schip.

J-maat   
: De afstand van het voorstag aangrijpingspunt op het voordek tot aan de voorzijde van de
                mastvoet. Genua's worden altijd in een percentage van deze maat uitgedrukt. 
                Bijvoorbeeld een 100%, 135% of 150% genua.

I-maat    : de lengte tussen het dek en het aangrijpingspunt van de voorstag bovenin de mast, 
                gemeten langs de mast.

LP-maat : De loodlijn vanaf de voorstag naar de schoothoek van het voorzeil.

P-maat   
: De lengte van het voorlijk van het grootzeil. Gemeten van de bovenkant giek tot aan de
                onderzijde van de bovenste zwarte band in de top van de mast.

E-maat   : De lengte van het onderlijk van het grootzeil, gemeten van de achterzijde van de mast tot
                de binnenzijde van de zwarte band op het eind van de giek.


Rake als referentie

Rake Rigging ontleent haar naam aan een van de belangrijkste, maar vaak onbekende tuigterm mast rake. De rake (eng.) van de mast is de achterwaartse helling van de mast. Om de rake van de mast te meten moet de mast zo recht mogelijk getrimd zijn. Er mag zoveel spanning op de wanten worden gezet dat er net geen pre-bend ontstaat. Bij fractionele tuigages moet de achterstag dus in ieder geval los staan. Je kunt de rake op twee manieren meten. 1, Door de grootzeilval loodrecht naar beneden te laten hangen (alleen bij windstil weer) en de afstand tussen de grootzeilval en de mast ter hoogte van het lummelbeslag te meten. 2. Door de afstand van de masttop naar de spiegel te meten. De laatste methode is vaak het nauwkeurigst. Het is heel handig om aan het eind van het seizoen de mastrake te meten, zodat in het voorjaar de mast weer op dezelfde wijze kan worden teruggeplaatst.
Veel wedstrijdboten varen met redelijk veel mast rake om de boot loefgieriger te maken. Naar mate het harder gaat waaien kan meer rake ook voordelig zijn, omdat er door de rake een grotere spleet tussen genua en grootzeil ontstaat, waardoor je druk kwijtraakt.